Steeds meer mensen gebruiken ChatGPT om zich te oriënteren, tools te vergelijken en zelfs om keuzes te maken over aankopen. En toch zie ik bij veel Nederlandse bedrijven hetzelfde patroon. Ze hebben geen idee waar en hoe hun merk in ChatGPT opduikt. Soms word je in honderden antwoorden genoemd zonder dat je het weet. Soms staat er iets verouderds. En soms wint een concurrent het gesprek, terwijl jij op Google best prima meedraait.
Je kunt natuurlijk zelf wat prompts bijhouden in een spreadsheet, maar dat is alsof je één keer per week uit het raam kijkt en denkt dat je het weer kunt voorspellen. Antwoorden, bronnen en citaties verschuiven voortdurend. Als je trends wilt zien in plaats van ruis, heb je veel meer datapunten nodig.
Met Ahrefs Brand Radar kun je je zichtbaarheid in ChatGPT volgen op basis van 13,5 miljoen bestaande prompts. Daarnaast kun je je eigen vragen toevoegen via custom prompt tracking. Hieronder neem ik je stap voor stap mee, op een manier die past bij een mkb bedrijf dat wil groeien zonder te gokken op onderbuikgevoel.
Stap 1: zet een eerlijke benchmark neer tegenover je concurrenten
Als je dit goed wilt aanpakken, begin je met vergelijken. Niet om elkaar af te troeven, maar om te snappen waar je nu staat. In Brand Radar kun je je eigen merk naast maximaal tien concurrenten zetten, zodat je in één oogopslag ziet wie er in ChatGPT vaker terugkomt.
Kies concurrenten die echt in dezelfde koopoverweging zitten. Dus niet alleen de grote naam in de markt, maar ook die partij die net wat scherper geprijsd is of in jouw niche veel genoemd wordt. Je kunt ze handmatig toevoegen, of de suggesties laten aanvullen.
Let bij de inrichting op iets wat vaak vergeten wordt. Voeg naast de merknaam ook de juiste domeinen of URL’s toe. Dat is nodig als je later wilt zien welke pagina’s van jullie en van concurrenten worden geciteerd.
Heb je te maken met merknamen die ook gewone woorden zijn, of met varianten in schrijfwijze, neem die dan mee als naamvariaties. Denk aan afkortingen, spaties, hoofdletters, of een oude productnaam die nog rondzingt.
Daarna krijg je per merk een set cijfers die je steeds opnieuw kunt gebruiken als meetlat. Je ziet onder andere hoeveel keer jullie genoemd worden in AI antwoorden, in hoeveel antwoorden jullie URL als bron terugkomt, hoeveel ‘impressions’ erachter zitten, en wat jullie AI Share of Voice is ten opzichte van de rest.
Een praktische tip uit ervaring. Maak het niet meteen te breed. Kies desnoods één onderwerp waar je bedrijf op moet winnen en zoom daarop in. Voor een SEO tool is dat bijvoorbeeld backlinks, voor een e commerce partij kan dat bezorging of retouren zijn. Focus helpt je sneller patronen te zien.
Stap 2: begrijp je AI Share of Voice, want dit is je echte startpunt
Veel teams vragen mij: ben ik zichtbaarder dan mijn grootste concurrent in ChatGPT? Het antwoord vind je niet door losse prompts te testen, maar door naar je AI Share of Voice te kijken.
AI Share of Voice laat zien welk deel van de totale zichtbaarheid binnen een set prompts naar jouw merk gaat. Het mooie is dat dit niet alleen kijkt of je ergens voorkomt, maar ook hoe vaak je voorkomt op prompts die mensen waarschijnlijk echt stellen. Brand Radar weegt zichtbaarheid namelijk op basis van populariteit.
In de praktijk werkt het zo. Prompts in Brand Radar zijn ‘geplant’ vanuit zoekvraagdata, waardoor elke prompt een indrukscore heeft. Je kunt die impressions zien als een soort promptvolume. Daardoor zie je niet alleen waar je genoemd wordt, maar ook waar het er toe doet.
Je checkt dit simpel in de dashboardweergave en als je dieper wilt, open je de AI Share of Voice tab. Wat je daarna vooral moet doen, is het over tijd volgen. Zie je een stijgende lijn, dan word je vaker aanbevolen. Zie je een daling, dan ben je terrein aan het verliezen. Dat kan komen door concurrenten die meer besproken worden, door nieuwe bronnen die ChatGPT gebruikt, of simpelweg doordat jouw verhaal online minder duidelijk is geworden.
Behandel dit percentage als je nulpunt. Daarna ga je pas verklaren waarom het zo is, en wat je eraan gaat doen. Dat voorkomt dat je te snel conclusies trekt op basis van één opvallend antwoord.
Stap 3: vind je top topics, mentions en pagina’s die ChatGPT gebruikt
Als je weet hoe je scoort, wil je begrijpen waar die score vandaan komt. Welke onderwerpen ‘associeert’ ChatGPT met jouw merk? Welke vragen leveren de meeste vermeldingen op? En welke pagina’s worden geciteerd als bron?
Begin in Brand Radar bij Topics. Filter het AI platform op ChatGPT en kies vervolgens de filter waarbij jouw merk genoemd wordt. Je krijgt dan een lijst met onderwerpen waar je merk in ChatGPT vaak aan gekoppeld wordt. Dat is geen eindpunt, maar het is wel een snelle reality check. Het laat zien waar je al een reputatie hebt opgebouwd en waar je nog niet voorkomt.
Ga daarna door naar het AI responses rapport. Daar zie je de echte prompts en de antwoorden waarin je merk genoemd wordt. Open een paar van die antwoorden met ‘Show more’ zodat je de context ziet. Word je genoemd als aanrader, als alternatief, of als voorbeeld van iets wat niet werkt? Dat verschil bepaalt je actie.
Wat ik hier vaak tegenkom bij groeiende bedrijven is verouderde informatie. Een feature die al lang bestaat, maar die nergens genoemd wordt. Een prijsmodel dat inmiddels anders is. Of een verkeerde claim die ooit ergens online is gezet en daarna is blijven rondzingen. Als je dit ziet, heb je twee knoppen. Je kunt nieuwe content maken om gaten te vullen, of bestaande content bijwerken zodat het verhaal weer klopt.
Tot slot kijk je naar Cited pages. Dat zijn de URL’s die waarschijnlijk meespelen in het feit dat je genoemd wordt. Soms noemen die pagina’s je expliciet. Soms worden ze alleen als bron geciteerd in een antwoord waarin je naam ook valt. Beide zijn waardevol.
Pagina’s die wél invloed hebben maar je niet aanbevelen, zijn vaak goede outreach targets. En pagina’s op je eigen domein die vaak geciteerd worden, zijn je snelste winst. Je hebt de controle, je ziet dat ChatGPT ze al vertrouwt als bron, dus verbeter daar eerst de inhoud, duidelijkheid en actualiteit.
Stap 4: ontdek waar concurrenten wél opduiken en jij niet, en maak daar je contentagenda van
De meest bruikbare inzichten krijg je als je de gaten in je zichtbaarheid vindt. Niet als algemene klacht, maar als concrete lijst met gesprekken waar je concurrenten wel genoemd worden en jij niet.
In Brand Radar kun je dat rechtstreeks vanuit het dashboard doen. Ga naar de ChatGPT mentions grafiek, hover over jouw merk en kies vervolgens ‘Others only’. Je krijgt dan automatisch filters in het AI responses rapport die precies die prompts en antwoorden laten zien waarin anderen voorkomen en jij niet.
Wat je daarna doet, is het werk dat veel teams overslaan. Je leest een selectie van die antwoorden en kijkt welke hoek telkens terugkomt. Soms gaat het om bewijs en vertrouwen, bijvoorbeeld expertquotes of praktijkvoorbeelden. Soms gaat het om geld, zoals ROI, budget of pricing logica. Soms gaat het om dekking, bijvoorbeeld of een tool ook werkt voor jouw type bedrijf, jouw markt of jouw tech stack.
Als je dit scherp hebt, wordt je aanpak ineens praktisch. Dan weet je dat je bijvoorbeeld besluitvormingscontent mist. Denk aan een case study waarin een team laat zien hoe ze jouw product gebruiken. Of een heldere uitleg over wat je oplevert, met rekenvoorbeelden die passen bij een mkb situatie. Of artikelen die heel concreet uitleggen hoe je iets doet binnen een specifiek platform.
Herhaal dezelfde exercitie ook bij Citations. Daar kun je weer ‘Others only’ kiezen, maar dan op het tabblad voor citaties. Dat laat je ChatGPT antwoorden zien waar domeinen van concurrenten als bron worden gebruikt en jouw domein niet.
Wil je het compleet maken, voeg dan een extra filter toe zodat je alleen gesprekken ziet waarin je zowel niet genoemd als niet geciteerd wordt. Dat is je echte gemiste zichtbaarheid. Gebruik de pagina’s van concurrenten die daar geciteerd worden als inspiratie voor wat ChatGPT nodig heeft. Niet om te kopiëren, maar om te begrijpen wat er ontbreekt. Meer eigen data, betere structuur, sneller antwoord, en bredere dekking binnen het onderwerp maken hier vaak het verschil.
Stap 5: leg de link met web en UGC, want ChatGPT staat niet los van de rest van het internet
Ik wil je voor één valkuil beschermen. Als je alleen naar ChatGPT kijkt, mis je het grotere plaatje. Het model haalt zijn voeding uit wat er online besproken en gedeeld wordt. Brand Radar helpt je juist om die kanalen naast elkaar te volgen, zodat je ziet wat je bredere zichtbaarheid doet met je AI zichtbaarheid.
YouTube is daarbij een opvallende. Het is na Google een van de grootste plekken waar mensen zoeken, en het is ook een veel gebruikte bron in ChatGPT antwoorden als het gaat om aanbevelingen. In Ahrefs eigen onderzoek zie je bovendien dat YouTube mentions sterk samenhangen met merkmentions in ChatGPT. Dat betekent niet dat één video je gaat redden, maar wel dat een consistente stroom aan uitleg en reviews meetelt.
In Brand Radar ga je naar Video visibility en kies je YouTube. Bekijk welke video’s jouw merk noemen, welke onderwerpen terugkomen en welke makers dit doen. Vervolgens kun je in Cited pages zien of die video’s ook als bron in ChatGPT antwoorden opduiken. Zie je overlap, dan heb je een duidelijk signaal van wat werkt.
Daarnaast is er Web visibility. Branded web mentions blijken in onderzoek ook sterk samen te hangen met zichtbaarheid in ChatGPT. Daarom is het nuttig om de trend van je webmentions naast je AI mentions te leggen. In het Web visibility tabblad zie je welke pagina’s je noemen. In Cited pages kun je bovendien een ‘Mentions’ kolom gebruiken om snel te herkennen of een geciteerde URL jouw merknaam daadwerkelijk in de tekst heeft staan.
Search demand is een andere indicator die je niet moet negeren. Als meer mensen op je merknaam zoeken, groeit meestal ook de kans dat je in zoekresultaten opduikt en dat heeft weer invloed op de bronnen waar AI zich op baseert. In Brand Radar kun je je branded zoekvraag en de queries volgen in het Search demand tabblad. Het verband is niet perfect, maar het geeft richting.
En dan Reddit. ChatGPT citeert Reddit extreem vaak, simpelweg omdat er echte meningen, vergelijkingen en aanbevelingen staan. Als iemand daar vraagt wat de beste tool is en meerdere mensen noemen dezelfde merken, dan vormt dat een soort publiek geheugen waar AI uit kan putten. Via SERP visibility en vervolgens Reddit kun je zien welke threads jouw merk noemen, waar het verkeer zit en hoe de toon is. Ga daar zorgvuldig mee om. Help waar je kunt, beantwoord vragen, maar blijf uit de promotie stand.
Tot slot TikTok. Veel ondernemers onderschatten dit kanaal, maar korte video’s waarin mensen uitleggen hoe je iets gebruikt of merken vergelijken, sturen ook het beeld dat online ontstaat. In Video visibility kun je TikTok mentions volgen. Gebruik het vooral om te begrijpen welke vragen leven en hoe mensen je categorie framen.
Stap 6: volg je eigen belangrijkste prompts met custom prompt tracking
De Brand Radar database geeft je veel dekking, maar elk bedrijf heeft vragen die extra belangrijk zijn. Vragen waar je sales team op leunt. Vragen die raken aan je prijs, je betrouwbaarheid of je onderscheid. Die wil je op jouw ritme volgen, en soms ook per land of taal.
Met custom prompt tracking kun je precies die queries in een project zetten en ze op vaste momenten laten draaien. Mijn advies is om prompts te groeperen. Als je losse vragen volgt, krijg je snel ruis. Als je clusters maakt, zie je patronen.
Je kunt groeperen op intent of fase in de funnel. Bijvoorbeeld branded vragen om misinformatie te spotten, koopgerichte vragen voor besluitvorming, of midden in de funnel voor uitleg en educatie. Je kunt ook groeperen op features, zodat je ziet hoe goed een specifiek onderdeel van je product wordt begrepen en genoemd.
Een praktische aanpak die ik zelf prettig vind, is om te starten vanuit zoekwoorden. Gebruik bijvoorbeeld Ahrefs Keywords Explorer om groeiende thema’s in je markt te vinden en vertaal die vervolgens naar echte vragen zoals mensen ze aan AI stellen. Zo bouw je een set van tientallen tot honderden prompts die samen een betrouwbaarder beeld geven.
Bij het instellen kies je vervolgens de frequentie. Dagelijks voor termen die direct invloed hebben op omzet, wekelijks voor onderwerpen die je actief aan het opbouwen bent, en maandelijks voor sentiment en reputatiechecks. Je kunt ook meteen platforms kiezen zoals ChatGPT, Gemini, Perplexity en Copilot, plus locaties en concurrenten.
Wat je daarna volgt is simpel maar waardevol. Welke merken komen gemiddeld het vaakst terug binnen jouw cluster. Welke van je eigen pagina’s steeds opnieuw geciteerd worden. En hoe de lijn over tijd loopt. Zo kun je sturen zonder elke afwijking als drama te zien.
Stap 7: neem fan out queries serieus, want daar zit vaak de echte inhoudsvraag
Wanneer ChatGPT niet zeker genoeg is op basis van training alleen, gaat het informatie ophalen via externe bronnen. Dat gebeurt via retrieval augmented generation, vaak afgekort tot RAG. In dat proces maakt het systeem fan out queries. Dat zijn deelvragen die vanuit één gebruikersvraag worden afgeleid, zodat het antwoord meerdere kanten belicht.
Stel iemand vraagt naar het beste hostingbedrijf. Dan kan ChatGPT extra zoekvragen maken rond recente reviews en rond featurevergelijkingen. Als je alleen de hoofdvraag beantwoordt met een algemene pagina, mis je dus vaak de onderliggende subvragen die bepalen welke bronnen gekozen worden.
In Brand Radar kun je fan out queries op grote schaal zien in het AI responses rapport, via de kolom Fan out queries. Het punt is dat die subvragen ook veranderen. Daarom moet je ze niet één voor één najagen, maar in aantallen bekijken. Dan zie je terugkerende thema’s, invalshoeken en bewijsstukken die telkens weer opduiken.
Een aanpak die ik vaak adviseer is deze. Ga naar Cited pages, zoek de meest geciteerde URL in jouw categorie en kopieer die. Plak de URL vervolgens als filter in het AI responses rapport. Dan zie je op welke prompts die pagina wordt gebruikt, in welke antwoorden, en welke fan out queries daarbij horen.
Dat geeft je twee routes. Je kunt een eigen versie maken die hetzelfde basisprobleem oplost, maar dan duidelijker, actueler en beter passend bij jouw doelgroep. Of je kunt bestaande content uitbreiden met de terugkerende fan out onderwerpen, zodat je een inhoudelijk cluster krijgt dat beter aansluit op wat ChatGPT probeert te onderbouwen. Het doel is niet om AI te pleasen, maar om de vragen van echte mensen vollediger te beantwoorden.
Blijf meten, maar maak het behapbaar: een ritme dat werkt voor mkb teams
Als je dit leest en denkt dat het veel is, dan heb je gelijk. Daarom werkt het alleen als je er een vast ritme van maakt. Niet dagelijks paniek, wel structureel kijken en bijsturen.
Begin met je benchmark en leg je AI Share of Voice vast tegenover de concurrentie, zowel breed als binnen één of twee prioritaire onderwerpen. Zet daarna custom prompt tracking op voor de vragen die het meest raken aan omzet, reputatie en nieuwe features. Koppel dit aan een logisch meetmoment.
Plan vervolgens eens per maand een ‘contextcheck’. Kijk naar YouTube, Reddit, webmentions, citaties en branded zoekvraag. Niet om overal tegelijk te gaan posten, maar om te zien welke signalen je merk versterken en welke het verhaal vertroebelen.
Maak ook van gap analyse een maandelijkse gewoonte. Zoek waar anderen wel genoemd of geciteerd worden en jij niet. Lees een aantal antwoorden, pak de fan out queries erbij en bepaal welke content je gaat maken of bijwerken. Als je één ding doet, doe dan dit, want hier komt je contentagenda uit.
Tot slot kijk je naar impact. Niet na twee dagen, maar over weken en maanden. Als je zichtbaarheid stijgt binnen de prompts die echt worden gezien, dan weet je dat je niet alleen content publiceert, maar ook je plek in de markt aan het verstevigen bent. Dat is uiteindelijk waar het om draait.